Nederland is weer terug van vakantie en ondertussen breidt de Mexicaanse griep én de berichtgeving hierover verder uit. Naast maatregelen die overheid, bedrijven en gezondheidssector nemen, zal de levensmiddelenbranche ook extra beleid moeten maken en voorzieningen moet treffen om de besmettingsrisico’s te beperken. In dit nieuwsbericht wordt een korte uiteenzetting gegeven van de belangrijkste risico’s en aanvullende maatregelen die kunnen worden genomen.

  1. Wat is influenza A (H1NI): Nieuwe Influenza A (H1N1) is griep die veroorzaakt wordt door een nieuw griepvirus dat anders is dan al bekende menselijke griepvirussen. Dit virus bevat delen van varkens-, vogel- en menselijke griepvirussen. Nieuwe Influenza A (H1N1) is dus niet rechtstreeks van varkens afkomstig. Het virus is wel in staat om zich van mens op mens te verspreiden.
  2. Wat zijn de symptomen?: De meest voorkomende symptomen van griep zijn: koorts en daarnaast koude rillingen, hoofdpijn, spierpijn, moeheid, droge hoest en soms diarree. Het hoesten kan lang aanhouden, de overige klachten verdwijnen meestal na 2 tot 7 dagen.
  3. Besmettelijkheid: Mensen met griep zijn besmettelijk op de dag vóórdat de ziekteverschijnselen beginnen tot en met 5 dagen daarna. Mensen met verkoudheid zijn besmettelijk vanaf het moment dat de klachten ontstaan aan neus of keel. Na een paar dagen vermindert de besmettelijkheid.
  4. Hoe wordt verspreiding overgedragen: De griepvirussen zitten in druppeltjes snot, slijm en speeksel. Door praten, hoesten of niezen worden de virussen verspreid. Dit gebeurt vooral in ruimten waar mensen dicht bij elkaar zitten en waar slecht geventileerd wordt, bijvoorbeeld in een trein of bus, een school of kinderdagverblijf. Ook worden virussen overgedragen via handen en voorwerpen, zoals een deurknop. Als iemand bijvoorbeeld na het vastpakken van de deurknop, zijn mond, neus of ogen aanraakt, kan hij besmet worden.
  5. Hoe lang blijft het griepvirus in leven buiten het lichaam?: Het influenzavirus op oppervlakten zoals deurknoppen en aanrechten is enige tijd infectieus. De hoeveelheid virus neemt af; hoeveel er na een dag nog zit is afhankelijk van de hoeveelheid die is opgebracht, de temperatuur en de luchtvochtigheid.
  6. Wanneer gaat het virus dood?: Griepvirussen zijn gevoelig voor hoge temperaturen en gaan boven de 50 graden Celcius snel dood.
  7. Wat voor maatregelen moeten in de levensmiddelensector worden genomen om besmetting te beperken? Zowel in hygiënecodes (Supermarkt, Zorginstellingen, IJs, Catering & Horeca) als de commerciële standaarden (BRC, HACCP, IFS) zijn al tal van maatregelen genoemd die een relatie hebben met het beperken van besmettingsrisico’s. Denk maar aan persoonlijke hygiëne regels (bedrijfskleding, handhygiëne), reiniging en desinfectie, temperatuurbeheersing, meldingsplicht bij infectieziekten. Strikt genomen zijn nieuwe maatregelen niet noodzakelijk als de bestaande richtlijnen worden nageleefd. Een aanscherping op een aantal maatregelen is wel aan te bevelen in de zin van opvoeren van de frequentie.

Waar moet aan gedacht worden:

  • Benadrukken van meldingsplicht aan medewerkers in geval van griepverschijnselen of terugkeer op het werk na griep;
  • Handenwasgelegenheden goed op orde: zeep, desinfectiegel, papieren handdoekjes;
  • Frequentie handen wassen opvoeren, met name bij werkzaamheden die een relatie hebben met koud te consumeren gerechten. De overige handenwasregels zoals  handen wassen na niezen en hoesten etc, toiletgebruik etc. blijven uiteraard onverminderd van kracht;
  • Reiniging en desinfectie van contactpunten opvoeren: handgrepen koelingen en apparatuur deurknoppen, telefoons , kassadisplay, pinautomaten. Bijvoorbeeld tussendoor met alcoholspray of reguliere behandeling met het reingings en desinfectiemidel dat al gebruikt wordt;
  • Werkmaterialen waarmee voedsel bereid wordt eenmalig gebruiken of tussentijds reinigen;
  • Drinkglazen bij voorkeur machinaal afwassen, kan dat niet dan zorgen dat spoelborstels en spoelbak dagelijks gereinigd en gedesinfecteerd worden. Zorg ook voor continue stromend water en een geschikt spoelmiddel in de spoelbak; 
  • Bedrijfskleding dagelijks verschonen;
  • Koksdoeken: niet gebruiken, maar liever papieren disposable doeken;   
  • Disposable handschoenen gebruiken bij productie van koud te consumeren gerechten;
  • Bij buffetten alle onverpakte producten afschermen met ademschotten of afdekken. Serveertangen en bestek tussentijds vervangen door schoon bestek.

Wat is de rol voor de leidinggevende:

  • Bij alle medewerkers aandacht vragen voor de bestaande instructies; 
  • Verantwoordelijkheid nemen en medewerkers aanspreken op gedrag wanneer de voorschriften niet worden toegepast;
  • Meldingsplicht naar management.

Wat is de rol van het crisis/calamiteitenteam:

  • Bestaand protocol toetsen en zonodig aanvullen met risico ’te hoge uitval personeel door ziekte’.

Uiteraard bieden deze maatregelen geen garantie dat besmetting wordt voorkomen, maar wordt het risico wel beperkter. Voor meer informatie over deze griep biedt de site van het RIVM veel aanvullende toelichtingen en tips. www.rivm.nl/cib/themas/nieuwe-influenza/index.jsp